Winstrol

Overzicht

Stanozolol (handelsnaam Winstrol) is een synthetisch anabool-androgeen steroid (AAS) afgeleid van dihydrotestosteron (DHT). Het werd in de jaren 1960 ontwikkeld en is sindsdien gebruikt voor uiteenlopende medische indicaties, evenals wijd verbreid misbruik in sport en bodybuilding vanwege de vermeende vermogen om spiermassa en prestatie te verbeteren zonder grote gewichtstoename door waterretentie. Stanozolol is beschikbaar als orale formulering (17α-alkylated) en als intramusculaire suspensie. Het stofje is niet aromatiseerbaar, wat betekent dat het niet wordt omgezet in oestrogenen.

Kort overzicht van relevante eigenschappen:

• Klasse: Anabool-androgeen steroid (AAS)
• Algemene handelsnamen: Winstrol, Winstrol Depot, Stromba (diverse merknamen afhankelijk van markt)
• Typische gebruikerscontexten: historisch medisch gebruik bij aandoeningen met gewichtsverlies, erfelijke angio-oedeem; niet-toegestane gebruik in sport voor prestatieverbetering

Chemische Eigenschappen

Belangrijke chemische en fysische kenmerken van stanozolol:

Opmerking: de aanwezigheid van een 17α-methylgroep verhoogt de orale biologische beschikbaarheid door verdringing van de eerste-pass metabolisatie in de lever, maar dit is ook de hoofdreden voor hepatotoxiciteit geassocieerd met dit middel.

Werkingsmechanisme

Stanozolol werkt primair via binding aan de androgeenreceptor (AR) in doelweefsels. De farmacodynamische effecten omvatten:

• Androgeenreceptor agonisme:

  • Stanozolol bindt aan de AR, waarmee het de transcriptie van genen beïnvloedt die betrokken zijn bij proteïnesynthese, spiercelgroei en differentiatie.
  • Als een DHT-afgeleide heeft het relatief sterke androgeenische potentie, maar de verhouding anabool/androgeen kan verschillen vergeleken met testosteron.

• Anabole effecten:

  • Verhoogde eiwitsynthese en stikstofretentie in spierweefsel — mechanismen omvatten verhoogde translatie, verminderde proteolyse en stimulatie van groeifactoren (bv. lokale IGF-1 expressie).
  • Vermindering van bindend globuline (SHBG) waardoor meer vrij testosteron in circulatie mogelijk, afhankelijk van context.

• Niet-aromatisering:

  • Omdat stanozolol niet aromatiseert, leidt gebruik gewoonlijk niet tot oestrogene bijwerkingen zoals gynaecomastie of significante waterretentie. Dit is een van de redenen waarom sommige gebruikers het prefereren voor “cutting”-cycli.

• Invloed op hematopoëse:

  • Stimuleert erythropoëse (toename van RBC/hematocriet) bij sommige gebruikers, hetgeen zowel klinisch nuttig kan zijn bij bepaalde anemieën als risico’s kan geven bij misbruik (erythrocytose).

• Metabolisme:

  • Hepatisch gemetaboliseerd door meerdere enzymatische routes; 17α-methylatie vermindert de snelheid van inactivatie door de lever.

Het netto effect op prestatie wordt mede bepaald door dosis, duur, combinatie met andere middelen, en individuele respons.

Medische Informatie

Historische en hedendaagse medische indicaties, doseringsoverwegingen en farmacokinetiek:

• Indicaties:

  • Stanozolol werd en wordt in sommige landen voorgeschreven voor aandoeningen zoals erfelijk angio-oedeem (verminderen van frequentie/ernst van angio-oedeem-aanvallen), bepaalde vormen van anemie en catabole toestanden (bijv. spierverlies). Het gebruik is in veel gebieden beperkt vanwege bijwerkingen en beschikbaarheid van veiliger alternatieven.
  • Veterinaire toepassingen: gebruikt in sommige diersoorten voor groei en herstel (legale status varieert).

• Dosering en toedieningswegen:

  • Orale tabletten: typische therapeutische doses bij mensen liggen veel lager dan de doses die vaak in dopingpraktijken worden gebruikt; bijvoorbeeld enkele milligrammen per dag (specifieke doseringen afhankelijk van indicatie en richtlijnen).
  • Intramusculaire injecties (depot): alternatief voor orale toediening; biedt een andere farmacokinetische profiel.

• Farmacokinetiek:

  • Biologische beschikbaarheid: verhoogd door 17α-methylgroep; orale opname is significant maar levert hepatische belasting.
  • Halfwaardetijd: variabel — orale stanozolol heeft een geschatte plasmaperiode van ongeveer 8–9 uur; intramusculair depot heeft langere detectie- en werkingsduur.
  • Eliminatie: voornamelijk via de lever; metabolieten worden uitgescheiden in urine.

• Contra-indicaties:

  • Actieve leverziekte of ernstig leverdisfunctioneren, prostaatkanker of borstkanker bij mannen of vrouwen wanneer androgeen effect schadelijk is, zwangerschap (contra-indicatief vanwege virilisatie van de foetus), ernstige hartaandoeningen.

• Interacties:

  • Gelijktijdig gebruik met andere hepatotoxische middelen vergroot het risico op leverbeschadiging.
  • Kan lipidenprofiel en bloeddruk beïnvloeden, met interacties met medicatie voor hart- en vaatziekten.

Opmerking: veel therapeutische toepassingen zijn vervangen door veiliger of effectievere therapieën; voorschrijving en gebruik dienen strikt door een arts te worden gemonitord.

Veiligheidsprofiel

Bijwerkingen, risico’s, monitoring en lange termijn effecten:

• Hepatotoxiciteit:

  • Het belangrijkste klinische veiligheidsprobleem van stanozolol is levertoxische effecten door 17α-alkylatie. Mogelijke uitingen:
    • Verhoogde leverenzymen (ALT, AST)
    • Cholestatische geelzucht
    • In zeldzame gevallen peliosis hepatis of hepatische tumoren
  • Monitoring: periodieke leverfunctietesten (LFTs) bij gebruik; onmiddellijke stopzetting bij klinische of biochemische tekenen van significante leverbeschadiging.

• Cardiovasculaire risico’s:

  • Nadelige effecten op lipidenprofiel: verlaging van HDL-cholesterol en verhoging van LDL-cholesterol, wat atherogene risico’s verhoogt.
  • Mogelijke verhoging van bloeddruk en verhoogde cardiovasculaire mortaliteit bij langdurig misbruik.
  • Verhoogd risico op trombo-embolische events via veranderingen in hematocriet en bloedviscositeit.

• Endocriene effecten:

  • Suppressie van de hypothalamus-hypofyse-gonadale (HPG) as: toediening remt endogene testosteronproductie (onderdrukking van LH/FSH), met risico op testiculaire atrofie en verminderde spermatogenese bij mannen.
  • Bij vrouwen: virilisatie (diepere stem, hirsutisme, clitorishypertrofie, onregelmatige menstruatie) is mogelijk, vooral bij hogere doseringen.

• Hematologische effecten:

  • Erythrocytose en verhoogd hematocriet wat risico op trombose kan verhogen; monitoring van CBC wordt aanbevolen bij langere kuur.

• Psychiatrische en gedragsmatige effecten:

  • Stemmingswisselingen, agressie, irritabiliteit en in zeldzame gevallen psychiatrische stoornissen kunnen optreden, vooral bij hoge doseringen of gevoeligheid.

• Andere bijwerkingen:

  • Acne, alopecia bij gevoeligheid voor androgenen, peesproblemen (steroïden kunnen het risico op peesscheuring verhogen bij snelle toename van kracht), spierskeletpijn.

• Risicovermindering en monitoring:

  • Baseline en periodieke monitoring: leverenzymen, lipidenprofiel, bloeddruk, hematocriet, sekshormonen indien relevant.
  • Beperking van duur en dosis; vermijden van combinatie met andere hepatotoxische middelen; medisch toezicht bij vrouwen en personen met hartaandoeningen.

• Reversibiliteit:

  • Sommige effecten zijn reversibel na stopzetting (bijv. leverenzymen, lipiden) terwijl andere (bijv. virilisatie bij vrouwen, verminderde spermatogenese) gedeeltelijk of langdurig kunnen zijn, afhankelijk van duur/intensiteit van blootstelling.

Juridische Status

• Regulatoire classificatie:

  • In veel landen worden anabole-androgene steroïden, inclusief stanozolol, beschouwd als gereguleerde of gecontroleerde stoffen vanwege hun misbruikpotentieel en gezondheidsrisico’s. Dit betekent dat handel, bezit en gebruik zonder recept strafbaar kunnen zijn.
  • In de Verenigde Staten valt stanozolol onder de Controlled Substances Act (schedule III voor anabolen). In Nederland en de EU kunnen vergelijkbare beperkingen van toepassing zijn (land-specifieke regelgeving varieert).

• Sport en antidoping:

  • Stanozolol is expliciet verboden door de World Anti-Doping Agency (WADA) en vrijwel alle professionele sportorganisaties. Het staat op de lijst van verboden stofklassen (anabole middelen). Detectie in urine resulteert doorgaans in sancties, schorsingen en diskkwalificatie.
  • Stanozolol is berucht vanwege historische dopinggevallen (bijvoorbeeld hoogprofiel-gevallen in atletiek).

• Geneesmiddelregistratie:

  • In sommige landen kan stanozolol als geneesmiddel geregistreerd zijn voor specifieke indicaties onder strikte voorwaarden; in andere jurisdicties zijn registraties ingetrokken of beperkt. Veterinaire registratie kan onafhankelijk blijven bestaan.

• Internationaal toezicht:

  • Handel en import/export van stanozolol zijn vaak gereguleerd. Illegale verkoop via internet en ongereguleerde bronnen blijft een belangrijk probleem met risico op vervalste of verontreinigde producten.

Samenvatting en klinische overwegingen

Stanozolol (Winstrol) is een synthetisch anabool androgen dat anabole effecten levert met relatief beperkte oestrogene bijwerkingen vanwege gebrek aan aromatisering. De therapeutische toepassing is historisch en beperkt gebleven door significante veiligheidszorgen, met name hepatotoxiciteit en ongunstige cardiovasculaire effecten. Misbruik in sport en bodybuilding is wijdverbreid, maar brengt substantiële gezondheidsrisico’s met zich mee en is in veel landen illegaal. Klinische toepassing vereist zorgvuldige indicatiestelling, dosisaanpassing en regelmatige monitoring van leverfunctie, lipiden en hematologische parameters. Bij patiënten of sporters is bewustwording van legale implicaties en antidopingregels cruciaal.

Bronvermelding en verder lezen: medische farmacologiehandboeken, WADA-lijst van verboden middelen, productbijsluiters en klinische richtlijnen voor anabole steroidentoxiciteit en monitoring.