Cialis | Fosfodiësterase-5-remmer | Unique Pharma

Chemisch Profiel (Moleculaire structuur, halfwaardetijd)

• Handelsnaam: Cialis (merknaam). Werkzame stof: tadalafil (INN).
• IUPAC-naam: (6R,12aR)-6-(1,3-benzodioxol-5-yl)-2-methyl-2,3,6,7,12,12a-hexahydro-1H‑pyrazino[1',2':1,6]pyrido[3,4‑b]indole‑1,4‑dion.
• CAS‑nummer: 171596‑29‑5.
• Moleculaire formule: C22H19N3O4.
• Moleculair gewicht: ca. 389,4 g·mol−1.
• Stereochemie: twee chirale centra (6R,12aR); commerciële formuleringen bevatten het enantiomeer met genoemde configuratie.
• Structurele eigenschappen: polycyclisch heteroaromatisch systeem met een benzodioxool‑substituent; relatief lipofiel polyaromatisch molecuul met keton‑/imide‑achtige functionele groepen.
• Fysisch‑chemische eigenschappen:
  • Oplosbaarheid: praktisch onoplosbaar in water; oplosbaar in organische oplosmiddelen (bijv. ethanol, DMSO).
  • pKa: geen functionele groepen met relevante ionisatie bij fysiologische pH; praktisch neutraal.
  • Lipofiliciteit: matig lipofiel (logP in literatuurwaarden rond ca. 2–3, afhankelijk van methode).
  • Smeltpunt: hoog, decompositie bij verhitting (built-in thermische stabiliteit met ontbinding bij zeer hoge temperaturen).
• Farmacokinetische halfwaardetijd: terminale plasmapoolhalfwaardetijd gemiddeld ≈ 17,5 uur (bereik bij studiepopulaties rond ± 17–21 uur), hetgeen correspondeert met een werkzaamheidsduur tot ca. 36 uur bij klinisch effect.

Klinische Farmacologie (Werkingsmechanisme)

• Werkingsmechanisme:
  • Tadalafil is een selectieve remmer van fosfodiësterase type 5 (PDE5). PDE5 katalyseert de hydrolyse van cyclisch guanosinemonofosfaat (cGMP) in gladde spiercellen van de corpora cavernosa en andere weefsels.
  • Remming van PDE5 verhoogt intracellulair cGMP na stimulatie door NO‑afgifte (seksuele stimulatie in het geval van erectie), wat leidt tot calciumafname, relaxatie van gladde spiercellen en toegenomen arteriële bloedtoevoer met veneuze compressie — resulterend in erectie.
  • Tadalafil vertoont grote selectiviteit voor PDE5 ten opzichte van andere PDE‑isozymen; enige remming van PDE11 is gerapporteerd, waarvan de klinische relevantie onduidelijk is.
• Farmacodynamiek:
  • Effect treedt gewoonlijk binnen ongeveer 30 minuten tot enkele uren na orale toediening; maximale plasmaspiegels typisch circa 2 uur (Tmax variabel).
  • Klinisch effect kan tot circa 36 uur aanhouden bij gevoeligheid van de patiënt, verklarend voor de vaak geciteerde “36‑uurs” werkingsduur.
• Farmacokinetiek:
  • Absorptie: orale absorptie is redelijk snel; absolute biologische beschikbaarheid is matig (onvolledig gekarakteriseerd in literatuur door oplossingsbeperkingen).
  • Distributie: hoge plasmabindingsgraad (ongeveer 94 % in humane plasma‑studies).
  • Metabolisme: voornamelijk hepatisch via CYP3A4; metabolieten zijn relatief inactief en ondergaan verdere conjugatie (o.a. O‑demethylatie naar catecholmetabolieten gevolgd door methylatie).
  • Eliminatie: uitscheiding via feces en urine (grootste deel in feces als metabolieten); fractie ongewijzigd uitgescheiden is klein.
• Interacties en contra‑indicaties van farmacologische relevantie:
  • Contra‑indicatie met nitraten (orgaanische nitraten en NO‑donoren): gelijktijdige toediening kan leiden tot ernstige bloeddrukdaling.
  • Gelijktijdig gebruik met sterke CYP3A4‑remmers (bijv. ritonavir, ketoconazol) verhoogt tadalafil‑blootstelling aanzienlijk; dosisaanpassing en voorzichtigheid vereist.
  • Gelijktijdig gebruik met krachtige CYP3A4‑inductoren kan therapeutische werking verminderen.
  • Combinatie met alfablokkers kan symptomatische hypotensie veroorzaken; voorzichtige titratie en klinische monitoring noodzakelijk.

Opslag & Stabiliteit

• Aanbevolen opslagcondities:
  • Bewaren in de oorspronkelijke verpakking om bescherming tegen vocht en licht te waarborgen.
  • Temperatuur: doorgaans bij kamertemperatuur, bij voorkeur 15–30 °C (volgens lokale productinformatie en regelgeving); sommige nationale registraties specificeren tot 25 °C.
  • Beschermen tegen sterke vochtigheid en direct zonlicht.
• Stabiliteit:
  • Tadalafil in vaste doseringsvorm (tablet) is chemisch relatief stabiel onder normale opslagcondities. De tabletformulering blijft stabiel gedurende de op het etiket vermelde houdbaarheidstermijn indien de verpakking intact blijft.
  • Gevoeligheid: versnelde degradatie kan voorkomen bij blootstelling aan hoge luchtvochtigheid, sterke hitte of agressieve oxiderende omstandigheden.
  • Aanbevolen verpakking: hermetische blisterverpakkingen of goed afsluitbare potten met vochtabsorberende middelen waar van toepassing; lichtbeschermende verpakking indien vereist door product‑specificatie.
• Houdbaarheid:
  • Houdbaarheid wordt vastgesteld door de fabrikant en vermeld op het etiket; typisch meerdere jaren (raadpleeg productinformatie voor exacte duur).
• Stabiliteitsonderzoek:
  • Stabiliteitsgegevens uit gedocumenteerde studies ondersteunen aanbevolen opslagcondities en houdbaarheid; afwijkingen of wijzigingen in verpakking of opslagcondities dienen gevalideerd te worden middels stabiliteitsstudies.

Algemene Informatie (Medische toepassingen)

• Indicaties (volgens geregistreerde therapeutische toepassingen):
  • Behandeling van erectiele dysfunctie (ED) bij mannen.
  • Behandeling van de symptomen van benigne prostaathyperplasie (BPH) en, in sommige regio’s, voor gecombineerde symptomen van ED en BPH (afhankelijk van registratie).
  • Tadalafil in specifieke formuleringen en doseringen is tevens geregistreerd voor de behandeling van pulmonale arteriële hypertensie (PAH) onder een andere merknaam; indicatie en dosering verschillen in dat geval.
• Dosering (kort overzicht van klinisch gebruik; details en lokale productinformatie raadplegen):
  • On‑demand gebruik voor ED: gangbare startdosis is 10 mg oraal, toegediend vóór seksuele activiteit; dosis kan worden verlaagd naar 5 mg of verhoogd naar 20 mg op basis van werkzaamheid en tolerantie, met maximale aanbevolen frequentie één keer per dag.
  • Dagelijkse behandeling voor ED of BPH: lage dagelijkse doses (bijv. 2,5–5 mg eenmaal daags) zijn klinisch gebruikt om spontane seksuele activiteit te ondersteunen of BPH‑symptomen te verlichten.
  • Voor PAH: hogere en specifieke doseringsschema’s onder merknaam/registratie (raadpleeg PAH‑produktinformatie).
  • Dosisaanpassing: bij matige tot ernstige lever- en nierinsufficiëntie kunnen dosisaanpassingen en/of voorzorgsmaatregelen vereist zijn; raadpleeg lokale productinformatie en specialistische richtlijnen.
• Contra‑indicaties en belangrijke waarschuwingen:
  • Absoluut: gelijktijdig gebruik met nitraten (intrinsieke contra‑indicatie).
  • Belangrijke waarschuwingen: risico op priapisme (erectie langer dan 4 uur) — onmiddellijke medische behandeling noodzakelijk; waarschuwingen voor hypotensie, syncope; zeldzame maar serieuze meldingen van niet‑arteritische anterieure ischemische opticusneuropathie (NAION) en plots gehoorverlies.
  • Cardiovasculaire overwegingen: seksuele activiteit kan bij patiënten met significante cardiovasculaire aandoeningen risico’s meebrengen; beoordeling vóór behandeling aanbevolen.
• Bijwerkingen (veelvoorkomend en ernstig):
  • Veelvoorkomende bijwerkingen: hoofdpijn, dyspepsie, rugpijn, myalgie, flushing, neusverstopping.
  • Minder vaak/ernstig: hypotensie, duizeligheid, syncope, visuele stoornissen, langdurige erectie (priapisme), zeldzame gevallen van NAION of acuut gehoorverlies.
• Interacties (klinisch relevante voorbeelden):
  • Nitraten: contrindicatie (zie hierboven).
  • CYP3A4‑remmers (bijv. ketoconazol, ritonavir): verhogen plasmaconcentraties tadalafil — mogelijk dosisreductie of vermijden.
  • CYP3A4‑inductoren (bijv. rifampicine, carbamazepine): verlagen plasmaconcentraties — mogelijk verminderde werkzaamheid.
  • Alfa‑adrenerge blokkers: verhoogd risico op symptomatische hypotensie — voorzichtige co‑administratie en titratie noodzakelijk.
• Gebruik bij speciale populaties:
  • Ouderen: farmacokinetiek verandert niet substantieel alleen door leeftijd; comorbiditeiten en gelijktijdige medicatie (bijv. nitraten) moeten worden overwogen.
  • Zwangerschap en borstvoeding: niet geïndiceerd voor gebruik bij vrouwen voor de meeste geregistreerde indicaties; beperkte gegevens; niet aanbevolen.
• Farmacotherapeutische classificatie:
  • PDE5‑remmer; vasomodulator met toepassing in seksuele dysfunctie en prostaatgerelateerde symptomatologie.
• Overige opmerkingen:
  • Klinische beslissing tot behandeling moet gebaseerd zijn op volledige anamnese, cardiovasculaire risicobeoordeling en beoordeling van gelijktijdige medicatie.
  • Voor gedetailleerde en lokale richtlijnen, contra‑indicaties en doseringsinstructies dient de officiële productinformatie (registratiehoudersmateriaal) en relevante nationale formulieren (bijsluiter, SPC) te worden geraadpleegd.

(Niet‑promotioneel, technische en klinische samenvatting. Raadpleeg lokale productinformatie en nationale regelgeving voor specifieke voorschriften, doseringen en contra‑indicaties.)